De Linda – Hoera! De rechtse elite is terug

lindaduits

: 08-11-2012 11:16 uur

Vroeger had je linkse kakkers en rechtse kakkers. Zowel linkse als rechtse kakkers waren draagkrachtig en hielden van kunst en andere vormen van hoge cultuur. De elite had geld en smaak; een deel stemde rechts en een deel stemde links. Met de komst van het nieuwe millennium veranderde dit. Wellicht kwam het door Fortuyn, mogelijk werd het aangewakkerd door Wilders of misschien was het een andere vorm van backlash op het paarse kabinet en zijn verdwijnende ideologische tegenstellingen. Hoe dan ook, na 2000 was de elite ineens links.

Beschaving versus mobiliteit
Links werd gelijkgesteld aan het hebben van cultureel kapitaal. De mensen die weten hoe het hoort, de mensen die van klassieke muziek en Philip Roth houden, die – kortom – beschaafd zijn. In ‘de grachtengordel’ woonden ineens alleen nog maar linkse mensen. De Balie werd het toonbeeld van linkse hobby, een debatinstituut waar iedereen alleen voor eigen parochie predikte. Linkse mensen creëerden bovendien puinhopen door over bepaalde onderwerpen alleen ‘politiek correct’ te durven praten.

Rechts kwam te staan voor financieel kapitaal. Wars van poespas en subsidie, no-nonsense, rechtdoorzee en vooral hardwerkend. Rechtse mensen maakten geen onderdeel meer uit van de elite, daar zaten immers linkse mensen met linkse hobby’s. Rechts kwam haaks te staan op geprivilegieerd. Rijke rechtse mensen waren ineens allemaal sociale klimmers. Deze ‘gewone man’ was daarbij een taboedoorbreker, niet bang om ‘dingen te benoemen’.

Toneelstuk
De nieuwe karikatuur van links en rechts zorgde voor opmerkelijke situaties. Het deel van de grachtengordel dat gewoon rechts was (overigens de meerderheid), zweeg angstvallig. De rijke kakkers moesten hun kunstliefde verborgen houden. Ergens was er wel een Bolkestein die voor verwarring zorgde, maar voor de rest werkte iedereen mee aan het schouwspel. Hoewel alle kabinetten (met uitzondering van Balkenende III) duidelijk als rechts te kenschetsen zijn, werd bestuurlijke macht immer toebedeeld aan links. Met termen als graaiers en plucheklevers werd bovendien duidelijk gemaakt dat deze mensen veracht dienden te worden.

Terwijl in de jaren ’90 consensus bestond over de onwerkbaarheid van de tegenstelling links-rechts (en we het eens waren dat we beter van progressief of conservatief spraken, of van een assenstelsel met complexere scheidslijnen, of van nieuwe sociale bewegingen), leefde de dichotomie op. Op alle mogelijke manieren werd duidelijk gemaakt wat links en wat rechts was. En dat was dat.

Incorporatie
Die situatie was natuurlijk onhoudbaar. Uitdagers van de macht worden altijd geïncorporeerd. Zij die het hardst schreeuwden over links-rechts werden uitgenodigd deel te nemen aan de elite. Een van zulke keerpunten was de omhelzing van Bert Brussen door de Volkskrant. De institutionalisering van de Avond van de Polemiek in De Balie is een ander voorbeeld.

Voor het derde jaar kwamen zelfbenoemde machtsuitdagers samen in de geest van Theo van Gogh (ooit filmmaker en onderdeel van de elite, later mascotte van rechts) bijeen in de tempel van ‘die vermaledijde grachtengordel’. De Stichting Literaire Activiteiten Amsterdam voorzag het geheel van een literair en dus cultureel verantwoord sausje. Op de borrel sloeg de elite – afgevaardigd in de vorm van kakkers met wit haar – gemoedelijk Bas Paternotte en Hans Teeuwen op de schouders. Met ieder kameraadschappelijk biertje werd de stemming vrolijker. Hoera, het mag weer, we horen er weer bij. Rechts is weer onderdeel van de elite.

Over de auteur:

Linda Duits Linda Duits (1976, Zeist) is handelaar in kennis over populaire cultuur, in het bijzonder op het gebied van gender, seksualiteit en jongeren. Ooit was ze UvA-wetenschapper en mede-oprichter van DeJaap. Nu is ze veelgevraagd expert in de media, auteur van het Nederlandse standaardwerk over meisjescultuur en freelance indoctrinator in het hoger onderwijs. Ze houdt van alles dat niet vanzelfsprekend is, maar vooral van bier.

20 Reacties :

  1. BB mobiel:

    Vooral het zinnetje “die kortom beschaafd zijn” baart mij grote zorgen. Dus als je niet van klassieke muziek houdt en geen Philip Roth leest ben je niet beschaafd? Of bedoelde je “beschaafd”?

    Overigens ben ik blij een keerpunt te zijn. Ik vermoed dat heel veel mensen je het mij tot keerpunt benoemen niet in dank gaan afnemen. Waarvor lol en hulde!

  2. Gerry:

    - Edit: er zijn ook regels -

  3. dick jansen:

    Philip Roth heb ik nooir gelezen maar ik heb een grote collectie klassieke muziek. Ik ben dus op de goede weg?

  4. BB mobiel:

    Zucht. Zie je Linda? Nu komen da fatsoenlijken hun beargumenteerde gelijk bewijzen.

    Zuchterdezuchht.

  5. Gepeste Negertje:

    @Linda Duits.

    U schrijft juichend hoe de linkse elite na aanvankelijke aarzeling en weerstand de wederopstanding van de rechtse elite schoorvoetend heeft aanvaard. Zelfs amicaal een biertje drinkt met leden van de nieuwe rechtse elite in het voormalige linkse hol van de leeuw, de Balie te Amsterdam.

    Ik zie dat anders.

    Als de culturele elite -voor het gemak zwart/wit- is in te delen in twee kampen, dan kies ik niet voor links en rechts. Maar eerder voor progressief en conservatief.

    Aan een cultureel conservatieve elite is er in mijn beleving nooit gebrek geweest in Nederland. En zeker niet bij de PO, zoals de Avro en Tros. Of de pers, zoals de NRC, Trouw, Telegraaf en Volkskrant.

    Maar vooral nooit in de Balie te Amsterdam.

  6. Het valt mij dan weer op dat als iconen De Balie (voor mij persoonlijk helemaal geen icoon, maar ik ben ook geen elite ws.) en ‘de Grachtengordel’ worden genoemd. Laten we zeggen dat dat terecht is: dan bevestigd dat ook weer een aantal vooroordelen over de media en wat zij brengt als zijnde ‘belangrijk’, denk ik. Zowel wat ‘de elite’ is als wat deviant is wordt blijkbaar in zeer enge kring -in geografische zin- vastgesteld.

  7. Maartje Voorn:

    - Edit: er zijn dus regels – (zie link eerder hierboven)

  8. KJH:

    Het punt is dat, ergens op de eeuw-wisseling, links en-bloc conservatief werd. Haar ideale samenleving was zo ongeveer bereikt, dus alle verandering betekende voor haar verslechtering.

  9. Bas Paternotte:

    Voor de goede orde:

    -Ik vind de Amsterdamse grachtengordel walgelijk, daarom woon ik in 030.
    -Ik hoor bij geen enkele elite. Groepjesdenken is voor de anderen.
    -Ik <3 Linda Duits.

  10. Gepeste Negertje:

    @KJH

    Het punt is dat de conservatieve elite een applaus voor zichzelf geeft en er een biertje op drinkt in de Balie. Van jouw belastinggeld.

    En zo hoort het. Daarvoor zijn ze de elite.

    Niks nieuws onder de zon.

  11. QuiQui:

    Aangezien er hard op de vrouw wordt gespeeld, heeft Linda kennelijk wel een gevoelige plek weten te raken.

    Ik denk dat de schoolyard bullies gewoon balen omdat ze weten dat hun gloriemoment tijdelijk was, en hun tijd voorbij is.

  12. Gepeste Negertje:

    @QuiQui

    Er is hierboven welgeteld slechts 1 reactie, die zinspeelt op Linda’s sekse.

    Verder gaat het over andere zaken, zoals een andere visie op de strekking van haar stuk. Bijvoorbeeld de tegenstelling tussen links en rechts of progressief versus conservatief.

    Dat staat los van Linda haar geslacht.

  13. OMG sorry Bert, ik had er rekening mee moeten houden dat begrijpend lezen te lastig is. Je zou denken dat ik dat in 3 jaar bij DeJaap (hallo Maartje Voorn) inmiddels wel had moeten weten.

  14. SF:

    Beste Linda,

    Ik probeerde te reageren op het bericht ‘Wat te doen bij wetenschappelijk plagiaat’ van 25-10, maar helaas is daar niet meer op te reageren (Redactie De Jaap: zou het een idee zijn om de reactiemogelijkheid langer open te houden?)

    Ik ben namelijk benieuwd hoe deze ‘zaak’ is afgelopen, Linda?

    Hopelijk heb je nog contact opgenomen met de editor, zoals min of meer aangekondigd in de een-na-laatste alinea, zodat deze het heeft kunnen aankaarten bij de instelling van de betreffende auteur?

    Een hogere integriteit in de wetenschap begint met kleine stapjes van individuen…

  15. BB mobiel:

    Ik begrijp niet echt waarom al die mensen zo zeiken over polemiek en ad hominems terwijl ze hier komen demonstreren tot niets anders in staat te zijn dan het plaatsen van ad hominems.

    Tevens constateer ik de tendens om woest te worden zodra mensen die rechts zijn een podium krijgen in De Balie of De Volkskrant.

    Absurd.

    We leven in een gek land.

  16. Gepeste Negertje:

    Philippe Remarque (Volkskrant)
    Sjuul Paradijs (Telegraaf)
    Youri Albrecht (De Balie)

    Voorheen verguisd.
    Want ‘dode bomen’ kranten ingehaald door het internet.
    Of soepsidie-slurper.

    Wat is daar links aan?

    Zijn toch gewoon conservatieve heren?

  17. middle men:

    De Balie revolutie zal de annalen van de Nederlandse geschiedenis ingaan.

  18. Willibald Wonder:

    Ik geef om de elite, ik houd van de elite! Ik houd van Linda Duits!
    Ik kan eigenlijk alleen nog maar in slaap vallen nadat ik aan Linda Duits heb gedacht.

  19. QuiQui:

    Wel goed lezen, #12. Ik bedoel een ad hominem, maar toevallig is Linda een vrouw.

  20. Arjan:

    Omhelzing BB door VK is vooral een poging tot karaktermoord. Weinig inhoudelijk. Arthur van Amerongen eveneens in ‘een pak genaaid’.

Reacties zijn inmiddels gesloten